ترمیم دندان روشی مؤثر برای بازگرداندن عملکرد دندان ها و توقف پوسیدگی است، اما دوام این درمان وابستگی مستقیمی به مراقبت های بعد از پر کردن دندان دارد. در ساعات طلایی اول که بیحسی باقی است، مهمترین نکته پرهیز از جویدن غذا برای جلوگیری از آسیب دیدن بافت نرم دهان است.
نوع تغذیه شما به ماده پرکننده بستگی دارد؛ در ترمیم آمالگام (نقرهای) تا ۲۴ ساعت نباید با سمت پر شده غذا بجوید، اما در کامپوزیت (همرنگ) اولویت با پرهیز از خوراکیهای رنگی مانند چای و قهوه برای جلوگیری از تغییر رنگ است.
فراموش نکنید رفتاری که شما در چند ساعت و چند روز اول با دندان تازه پر شده دارید، تعیین می کند که این ترمیم چقدر برایتان کار می کند.
بلافاصله بعد از پر کردن دندان چه کنیم؟ (ساعات اولیه)
زمانی که روی صندلی دندانپزشکی بلند می شوید، معمولاً اثر داروی بی حسی هنوز باقی است. این بی حسی ممکن است لب، زبان و حتی بخشی از بینی شما را درگیر کرده باشد. اولین و مهم ترین قانون در ساعات اولیه این است: مراقب گاز گرفتن خود باشید.
وقتی دهان بی حس است، شما متوجه فشار دندان ها روی بافت نرم لب و گونه نمی شوید. بسیار پیش می آید که فرد بدون اینکه متوجه شود، لب یا زبان خود را به شدت گاز می گیرد و بعد از رفتن اثر بی حسی، با یک زخم دردناک و متورم مواجه می شود.
نکات مهم در ساعات طلایی اول:
- تا زمانی که بی حسی کاملاً از بین نرفته، سعی کنید چیزی نجوید.
- اگر تشنه شدید، فقط مایعات ولرم بنوشید (از نی استفاده نکنید، مکیدن ممکن است باعث خونریزی لثه در محل تزریق شود).
- به کودکان بسیار توجه کنید؛ آن ها ممکن است از روی کنجکاوی لب بی حس خود را بجوند و به آن آسیب بزنند.
اگر پوسیدگی دندان شما عمیق بوده و پزشک مجبور شده تا نزدیکی عصب پیش برود، احتمال حساسیت بعد از درمان بیشتر است. در مواردی که پوسیدگی به قدری عمیق است که با ترمیم حل نمی شود، ممکن است نیاز به درمان های پیشرفته تری مثل عصب کشی دندان در اصفهان داشته باشید تا درد کاملاً ساکت شود.
تا چند ساعت بعد از ترمیم دندان نباید چیزی خورد؟
این یکی از پرتکرارترین سوالات مراجعین است. پاسخ به این سوال بستگی مستقیم به نوع ماده ای دارد که دندانپزشک برای پر کردن دندان شما استفاده کرده است. به طور کلی دو نوع ماده اصلی داریم: آمالگام (مواد نقره ای رنگ) و کامپوزیت (مواد همرنگ دندان).
جدول زیر به شما کمک می کند تا تفاوت مراقبت های غذایی این دو ماده را بهتر درک کنید:
| نوع ماده پر کننده | زمان انتظار برای خوردن | ویژگی ماده |
| آمالگام (نقره ای) | حداقل ۲ تا ۳ ساعت چیزی نجوید. تا ۲۴ ساعت با آن سمت غذا نخورید. | دیر سفت می شود و نیاز به زمان دارد تا به حداکثر مقاومت برسد. |
| کامپوزیت (همرنگ) | بلافاصله بعد از رفتن بی حسی می توان غذا خورد. | با نور دستگاه در مطب سفت می شود و همان لحظه مقاوم است. |
نکته مهم درباره کامپوزیت: اگر دندان شما با مواد همرنگ پر شده، درست است که سفت شده، اما این مواد در ۲۴ ساعت اول مستعد رنگ پذیری هستند.
اگر به دنبال خدمات دندانپزشکی زیبایی اصفهان بوده اید و دندان های جلویی را پر کرده اید، حتماً تا یک شبانه روز از خوراکی های رنگی مثل چای غلیظ، قهوه، پفک و سس قرمز دوری کنید تا رنگ ترمیم تغییر نکند.
بعد از پر کردن دندان چی بخوریم؟
در روزهای اول، دندان شما کمی حساس است و لثه اطراف آن ممکن است به دلیل تزریق یا نوار فلزی که دور دندان بسته شده، ملتهب باشد. بنابراین انتخاب غذا بسیار مهم است.
لیست غذاهای مجاز و پیشنهادی:
- سوپ های ولرم: نه داغ و نه سرد. سوپ میکس شده عالی است.
- پوره سیب زمینی: نرم و سیرکننده است و نیازی به جویدن زیاد ندارد.
- ماست و لبنیات: منبع کلسیم است و بافت نرمی دارد.
- تخم مرغ آب پز: یا نیمرویی که سفت نشده باشد.
- اسموتی ها: میوه های مخلوط شده که هم ویتامین دارند و هم خنک هستند (البته نه یخ).
لیست غذاهای ممنوعه (تا چند روز اول):
- ته دیگ و نان خشک: دشمن اصلی دندان پر شده در روزهای اول هستند.
- آجیل و تخمه: شکستن تخمه با دندان ترمیم شده می تواند باعث شکستن ترمیم شود.
- آبنبات و شکلات های سفت: فشار نقطه ای شدید ایجاد می کنند.
- گز و تافی: مواد چسبنده می توانند ترمیم های تازه (مخصوصاً آمالگام) را از جا بلند کنند یا لق کنند.
بعد از ترمیم دندان بستنی بخوریم؟
بستنی خوراکی نرمی است و فشاری به دندان وارد نمی کند، اما یک مشکل بزرگ دارد: سرمای زیاد. بعد از ترمیم، دندان ها معمولاً به تغییرات دمایی حساس می شوند. برخورد بستنی یخ با دندان تازه پر شده ممکن است باعث ایجاد یک درد تیرکشنده و ناگهانی شود. اگر مایل به خوردن بستنی هستید، اجازه دهید کمی دمای آن تعدیل شود و از تماس مستقیم آن با دندان ترمیم شده خودداری کنید. همچنین بستنی هایی که تکه های شکلات سفت یا مغزیجات دارند را انتخاب نکنید.
بعد از ترمیم دندان چند روز درد دارد؟
درد و حساسیت بعد از پر کردن دندان تا حدی طبیعی است. یادتان باشد دندان یک بافت زنده است و ما با تراشیدن پوسیدگی، به آن شوک وارد کرده ایم.
انواع دردهای طبیعی:
- حساسیت به سرما و گرما: وقتی آب سرد می خورید دندان تیر می کشد اما دردش چند ثانیه بعد تمام می شود. این حالت ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد و به مرور کم می شود.
- درد محل تزریق: جای آمپول ممکن است تا چند روز هنگام باز کردن دهان درد داشته باشد.
- درد لثه: اگر دندانپزشک از وسایل مخصوص برای فرم دادن مواد استفاده کرده باشد، لثه دور دندان کمی زخم و حساس می شود که با آب نمک بهبود می یابد.
چه زمانی نگران شویم؟ اگر درد شما ویژگی های زیر را دارد، یعنی یک جای کار ایراد دارد و باید با بهترین دندانپزشکی در اصفهان یا شهر خود تماس بگیرید:
- درد شبانه: دردی که شما را از خواب بیدار می کند.
- درد ضربان دار: احساس می کنید قلب در دندانتان می زند.
- درد خود به خود: بدون اینکه چیزی بخورید، دندان درد می گیرد و آرام نمی شود.
- حساسیت طولانی: اگر با خوردن آب سرد دندان درد گرفت و این درد بیش از یک دقیقه طول کشید.
این علائم معمولاً نشان می دهد که پوسیدگی به عصب رسیده یا التهاب عصب (پالپیت) رخ داده و ممکن است دندان نیاز به عصب کشی داشته باشد.
علت درد دندان بعد از پر کردن (ترمیم)
غیر از مسئله عصب، یک دلیل بسیار شایع دیگر برای درد بعد از ترمیم وجود دارد: بلندی دندان (اشکال در اکلوژن). وقتی دهان بی حس است، دندانپزشک از شما می خواهد دندان ها را روی هم بگذارید تا بلندی مواد را چک کند. اما چون حس ندارید، ممکن است درست متوجه نشوید. بعد از رفتن بی حسی، اگر حس کردید وقتی دهان را می بندید، اول دندان پر شده به دندان مقابل می خورد و بقیه دندان ها به هم نمی رسند، یعنی ترمیم بلند است.
این بلندی باعث می شود تمام فشار فک روی همان یک دندان وارد شود. نتیجه آن درد شدید هنگام جویدن و حساسیت دندان است. اگر چنین حسی دارید، اصلاً صبر نکنید و سریعاً برای اصلاح بلندی به مطب مراجعه کنید. این کار در چند دقیقه و بدون نیاز به بی حسی انجام می شود و دردتان سریعاً آرام می گیرد.
چند ساعت بعد از ترمیم دندان مسواک بزنیم؟
رعایت بهداشت برای دوام ترمیم بسیار مهم است. خیلی ها می ترسند که با مسواک زدن، مواد پر شده کنده شود.
- مسواک زدن: شما می توانید همان شب مسواک بزنید. فقط در ناحیه ای که دندان پر شده است، فشار کمتری وارد کنید و با ملایمت مسواک بزنید.
- نخ دندان: این مورد کمی حساس تر است. توصیه می شود تا ۲۴ ساعت از کشیدن نخ دندان در بین دندان پر شده و دندان کناری اش خودداری کنید (مخصوصاً در ترمیم های آمالگام نقره ای). اگر هم نخ دندان می کشید، موقع خارج کردن نخ، آن را به سمت بالا نکشید؛ بلکه نخ را از پهلو بیرون بکشید تا مواد تازه سفت شده را از جا در نیاورد.
- دهان شویه: استفاده از دهان شویه بدون الکل یا آب نمک ولرم بسیار کمک کننده است. آب نمک باعث می شود التهاب لثه سریع تر خوب شود و محیط دهان ضدعفونی گردد.
مراقبت بعد از ترمیم دندان با کامپوزیت (مواد همرنگ)
کامپوزیت ها موادی هستند که برای زیبایی و ترمیم دندان های جلو و عقب استفاده می شوند. این مواد با تکنیک “باندینگ” به دندان می چسبند.
- پرهیز از رنگ دانه ها: همانطور که گفته شد، چای، قهوه، نوشابه مشکی، توت فرنگی و ادویه های رنگی مثل زردچوبه و زعفران در ۲۴ ساعت اول می توانند رنگ کامپوزیت را تغییر دهند.
- پرهیز از عادات غلط: جویدن ناخن، سر مداد یا باز کردن در بطری با دندان، دشمن اصلی کامپوزیت است و باعث لب پر شدن آن می شود.
- پالیش دوره ای: کامپوزیت ها ممکن است بعد از مدتی شفافیت خود را از دست بدهند. مراجعه منظم به دندانپزشکی برای پالیش مجدد، درخشندگی آن ها را برمی گرداند.
ترمیم دندان (پرکردن دندان) چیست؟
برای اینکه بدانید چرا مراقبت لازم است، بد نیست بدانید روی دندان شما چه کاری انجام شده است. ترمیم دندان فرآیندی است که در آن دندانپزشک، قسمت های پوسیده و خراب دندان را با وسایل چرخنده برمی دارد. بعد از تمیز کردن کامل حفره و اطمینان از نبودن باکتری، فضای خالی با مواد مخصوص (آمالگام یا کامپوزیت) پر می شود تا فرم دندان به حالت اول برگردد.
هدف از این کار دو چیز است:
- جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی و رسیدن آن به ریشه.
- بازگرداندن توانایی جویدن و زیبایی به دندان.
پس وقتی مراقبت می کنید، در واقع دارید از بازگشت پوسیدگی جلوگیری می کنید. اگر بهداشت رعایت نشود، میکروب ها از فاصله بسیار ریز بین مواد و دندان نفوذ کرده و باعث “پوسیدگی مجدد” می شوند که درمان آن سخت تر و پرهزینه تر است.
مراقبت بعد از پر کردن دندان با آمالگام (مواد نقره ای)
آمالگام ماده ای فلزی و بسیار مقاوم است که بیشتر برای دندان های آسیا (عقبی) استفاده می شود.
- زمان سفت شدن: آمالگام برای رسیدن به سختی نهایی به زمان زیادی نیاز دارد. حتماً قانون “نجویدن با سمت پر شده” را تا ۲۴ ساعت رعایت کنید.
- حساسیت به سرما: فلز رسانای حرارت است. بنابراین دندان های پر شده با آمالگام ممکن است بیشتر از کامپوزیت به سرما و گرما واکنش نشان دهند. این حالت به مرور زمان با تشکیل لایه های محافظ در داخل دندان کمتر می شود.
- ترک های ریز: اگر بعد از مدتی متوجه شدید مواد پر شده دچار شکستگی شده یا دندان درد گرفت، باید برای بررسی “پوسیدگی ثانویه” (پوسیدگی که از زیر مواد شروع می شود) مراجعه کنید.
سخن پایانی مراقبت های بعد از پر کردن دندان
مراقبت های بعد از پر کردن دندان، پیچیده نیستند اما در دوام دندان شما اثر مستقیم دارند. به طور خلاصه: تا بی حسی نرفته چیزی نجوید، تا یک روز با دندان پر شده مدارا کنید، بهداشت را رها نکنید و اگر دردی داشتید که با مسکن آرام نشد یا شب ها بیدارتان کرد، حتماً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
دکتر مهدی کچوئی و دکتر راضیه کامران در کلینیک دندانپزشکی خود در اصفهان، با استفاده از بهترین مواد و تکنیک های روز، تجربه ای بدون درد و با کیفیت را برای شما رقم می زنند.
سوالات متداول مراقبت های بعد از پر کردن دندان
۱. آیا می توانم بعد از پر کردن دندان سیگار یا قلیان بکشم؟
بهتر است حداقل تا ۲۴ ساعت از مصرف دخانیات خودداری کنید. مکش ناشی از سیگار و قلیان می تواند باعث خونریزی لثه شود و دود آن، مخصوصاً روی کامپوزیت های تازه، لکه های زرد ایجاد می کند و رنگ ترمیم را خراب می کند.
۲. اگر پرکردگی دندانم شکست چه کار کنم؟
در اولین فرصت به دندانپزشکی مراجعه کنید. دندان شکسته یا پرکردگی خالی شده، محل تجمع غذا و باکتری است و خیلی سریع باعث پوسیدگی های عمیق و دردناک می شود. تا زمان مراجعه، آن ناحیه را تمیز نگه دارید.
۳. چرا دندان پر شده من به نخ دندان گیر می کند و نخ پاره می شود؟
این نشانه خوبی نیست. اگر نخ دندان بین دندان ها گیر می کند یا ریش ریش می شود، یعنی مواد پر شده در بین دندان ها صاف و صیقلی نشده است (نقص در کانتکت). این موضوع باعث گیر غذایی و تحلیل لثه می شود. حتماً برای اصلاح و صیقل دادن بین دندان ها به پزشک مراجعه کنید.
۴. آیا مصرف آنتی بیوتیک بعد از پر کردن دندان لازم است؟
خیر، معمولاً بعد از ترمیم ساده نیازی به آنتی بیوتیک نیست. آنتی بیوتیک فقط در موارد عفونت های خاص و با تجویز پزشک مصرف می شود. برای درد معمولی فقط از مسکن استفاده کنید.
